Het mooie van dit eenvoudige principe is dat je het snel kunt aanpassen aan je activiteitsniveau en aan het weer. Elke laag heeft zijn eigen functie: de basislaag tegen je huid regelt het vocht, de isolerende laag beschermt je tegen de kou en de buitenlaag houdt wind en regen tegen. Je voegt lagen toe of laat ze weg wanneer dat nodig is.
Simpel, toch? Toch valt er per laag heel wat te winnen. Hieronder de tips die je volgende avontuur een stuk aangenamer maken.
De basislaag: vochtregeling
Dit is de laag tegen je huid. Die helpt je lichaamstemperatuur te regelen door zweet van je huid weg te voeren naar de buitenste lagen.
Door droog te blijven hou je het in de zomer koeler en voorkom je in de winter onderkoeling. Wie ooit een katoenen T-shirt onder een regenjas heeft gedragen tijdens een wandeling, herinnert zich dat klamme gevoel, ook al werd je niet nat van de regen zelf.
Katoen houdt zweet namelijk vast, en daar krijg je het koud van.
Voor comfort buiten kies je een basislaag van merinowol, van synthetische stoffen zoals polyester, of voor rustigere activiteiten van zijde. In plaats van vocht op te nemen voeren deze stoffen het zweet weg van je huid naar de buitenkant, waar het door je regenjas heen kan verdampen. Het resultaat: je blijft droger, zelfs als je zweet, en je shirt droogt daarna sneller.
Voorbeelden
Een basislaag kan van alles zijn: ondergoed, sportbeha, een set lang ondergoed, een legging of een T-shirt. Die laag mag strak of los zitten. Voor koude omstandigheden bestaat thermisch ondergoed in licht, middelzwaar en expeditiegewicht. Kies het gewicht dat past bij je activiteit en bij de temperaturen die je verwacht.
De middenlaag: isolatie
De isolerende laag houdt je warm door een dun laagje opgewarmde lucht dicht tegen je lichaam vast te houden.
Natuurlijke vezels zoals wol en ganzendons zijn uitstekende isolatoren. Truien en shirts van merinoswol bieden zachte, betrouwbare warmte en blijven isoleren, zelfs als ze nat zijn.
Voor zeer koude en droge omstandigheden is ganzendons het beste. Het biedt een onovertroffen verhouding tussen warmte en gewicht en laat zich goed samendrukken. Het grootste nadeel is dat dons droog moet blijven om te blijven isoleren.
Klassieke fleece en andere synthetische stoffen geven warmte in uiteenlopende omstandigheden. Ze zijn licht en ademend en isoleren ook wanneer ze nat zijn. Ze drogen sneller en hebben een betere warmte gewichtsverhouding dan wol. De belangrijkste nadelen van klassieke fleece zijn dat wind er dwars doorheen gaat en dat het volumineus is, waardoor je rugzak sneller vol zit.
Net als thermisch ondergoed bestaan fleecetruien in drie gewichten:
- Lichtgewicht: voor intensieve activiteiten of een mild klimaat
- Middelgewicht: voor gematigde activiteiten of gematigde klimaten
- Expeditiegewicht: voor weinig beweging of koude, winterse klimaten
Voorbeelden
Voor intensieve activiteiten zoals langlaufen, fietsen of lopen kies je best lichte fleece, om oververhitting te voorkomen. Voor koude omstandigheden neem je dikkere fleece.
Windfleece geeft je bovendien een hoge windbestendigheid, dankzij een verborgen membraan dat het ademend vermogen niet aantast.
De buitenlaag: bescherming tegen het weer
De buitenste laag beschermt je tegen wind, regen en sneeuw. Die jassen variëren van dure bergsportjassen tot eenvoudige winddichte modellen. De meeste laten op zijn minst wat zweet door, en vrijwel allemaal zijn ze behandeld met een waterafstotende afwerking, zodat water van de stof rolt.
Bij slecht weer is die buitenlaag cruciaal, want zodra wind en water je binnenste lagen bereiken krijg je het koud. Zonder goede ventilatie kan je zweet bovendien niet verdampen. Het condenseert dan aan de binnenkant van je jas, waardoor je basislaag en middenlaag alsnog nat worden van je eigen transpiratie.
Let ook op de pasvorm. Je buitenlaag moet ruim genoeg zijn om vlot over je andere lagen te passen zonder je bewegingsvrijheid te beperken. Een dikke fleece onder een strak zittende regenjas voelt niet aangenaam. Daarom kopen veel mensen hun
Waterdicht en ademend
Dit zijn de meest functionele en meteen ook de duurste keuzes. Ze zijn het beste voor natte, koele omstandigheden en voor activiteiten in de bergen. Jassen met een gelamineerd membraan leveren de beste prestaties.
Waterbestendig en ademend
Deze zijn het meest geschikt voor lichte neerslag in combinatie met veel beweging. Ze zijn goedkoper en meestal gemaakt van dicht geweven stoffen die wind en lichte regen tegenhouden.
Softshells
Deze leggen de nadruk op ademend vermogen. De meeste hebben stretchstof of stretchpanelen voor extra comfort tijdens intensieve activiteiten. Veel modellen combineren bescherming en isolatie in een laag, wat handig is bij koud tot zacht weer.
Waterdicht en niet ademend
Deze voordelige jassen zijn ideaal voor regenachtige dagen met weinig beweging. Ze zijn meestal gemaakt van stevig nylon met een coating die water en wind volledig buitenhoudt.
Geïsoleerde jassen
Sommige jassen hebben een isolatielaag ingebouwd. Dat maakt ze geschikt voor koude, natte omstandigheden, maar minder veelzijdig wanneer de temperatuur sterk wisselt.
Lees ook: hoe koop ik een regenjas?
Let op
Bij het laagjessysteem draait alles om je lichaamstemperatuur comfortabel houden. Probeer zweten zoveel mogelijk te vermijden, zeker in koudere gebieden.
Ritsen helpen daarbij. Sommige jassen hebben zelfs ritsen onder de oksels, wat echt scheelt om je warmte te regelen zonder te stoppen.