Het is lastig om een slaapzak te vinden die het hele jaar door aan al je behoeften voldoet.
Zelf heb ik er drie. Een is perfect voor de lente, de herfst en het begin van de winter, een tweede voor warme zomerdagen, en de derde is gemaakt voor extreme winterse omstandigheden. Zo blijf ik koel maar comfortabel in de zomer, en knus warm wanneer ik in de winter op pad ben bij temperaturen onder min vijftien graden.
De temperatuuraanduidingen
Op het label staan altijd drie temperaturen: comfort, limiet en extreem. Dat is in het begin verwarrend. Waarom drie?
Comfort
Comfortaanduiding is de laagste temperatuur waarbij de slaapzak de gemiddelde vrouw warm houdt.
Limiet
De limiet aanwijzing is de laagste temperatuur waarbij de slaapzak de gemiddelde man warm houdt.
Extreem
De extreemwaarde beschrijft het slechtste scenario. Dat is eigenlijk een overlevingswaarde voor de gemiddelde volwassen vrouw. Bij die temperatuur lig je niet comfortabel, maar blijf je wel in leven.
Slaapzakken worden op basis daarvan zo ingedeeld:
- Zomer: plus 10 graden en hoger
- Drie seizoenen: plus 10 tot min 5 graden
- Winter: min 5 tot min 15 graden
Die waarden gaan er wel van uit dat je een laag lang ondergoed draagt en dat er een slaapmatje onder je zak ligt.
Waarom is er een verschil tussen vrouwen en mannen? Een vrouw verliest tijdens de slaap gemiddeld meer lichaamswarmte dan een man. Je gemiddelde temperatuur hangt daarnaast samen met je eigen metabolisme, dat sterk verschilt van persoon tot persoon. Ook tussen merken zitten verschillen, omdat fabrikanten uiteenlopende testprocedures gebruiken.
Gebruik die waarden dus als leidraad, niet als garantie. Kies bij voorkeur een slaapzak met een waarde die iets lager ligt dan de temperatuur die je verwacht. En hou er rekening mee dat het s nachts ook in de zomer flink kan afkoelen. Wordt het toch te warm, dan rits je de zak gedeeltelijk open voor wat luchtcirculatie.
De vorm van de slaapzak
Hoe minder lucht en ruimte er tussen jou en je slaapzak zit, hoe sneller je opwarmt en hoe langer je warm blijft.
Rechthoekig
De typische kampeerslaapzakken zijn rechthoekig en geven je meer bewegingsruimte. Sommige kun je aan elkaar ritsen, wat gezellig is voor koppels. Ze warmen wel minder efficient op dan mummiemodellen. Voor een avontuur met ons koop je die dus beter niet.
Mummiemodel
Mummiemodellen sluiten strak om je lichaam, al verschilt dat per merk en model. Ze hebben een capuchon die je kunt aantrekken, zodat je geen warmte verliest via je hoofd en nek.
Ook hier zie je een verschil tussen dames- en herenmodellen. Mummiezakken voor vrouwen zijn korter, hebben smallere schouders en bredere heupen, en extra isolatie bij het bovenlichaam en de voeten.
Test zeker een paar modellen in de winkel om er een te vinden die goed bij je past.
Welke isolatie kies je?
Er zijn twee soorten isolatie: dons en synthetisch.
Dons
Dons gaat langer mee en is iets warmer dan synthetische vulling. Daar staat een hoger prijskaartje tegenover. Dons is bovendien nutteloos zodra het nat wordt, en het duurt lang voor het weer droog is. Sommige merken bieden waterbestendig dons aan, dat uitstekend werkt maar nog wat duurder is.
Zoek naar merken die werken met gecertificeerd dons. Het productieproces is diervriendelijker en zorgt voor veiligere werkomstandigheden en een eerlijk loon voor het personeel.
Synthetisch
Synthetische isolatie is meestal van polyester. Die heeft veel voordelen: ze droogt snel, gaat lang mee, is niet allergeen en is goedkoper dan dons.
Ze laat zich wel minder klein samendrukken, en die slaapzakken wegen doorgaans iets meer dan donsmodellen.
Kenmerken van een slaapzak
De buitenkant
De buitenkant van de meeste slaapzakken is gemaakt van stevig ripstop nylon of polyester. Sommige hebben een waterafstotende coating.
De binnenkant is gemaakt om vocht van je lichaam af te voeren. Daar wordt die coating niet gebruikt.
De capuchon
Slaapt je in een koudere periode van het jaar, dan heb je een mummieslaapzak met capuchon en trekkoord nodig. De capuchon voorkomt dat de warmte wegdrijft.
Sommige capuchons bieden een klein kussenvak dat je kan vullen met een opblaasbaar kussen of een kledingstuk.
Binnenvakjes
Niet voor je geheime snoepvoorraad, maar om waardevolle spullen zoals een horloge of smartphone dicht bij je te houden. Dat voorkomt diefstal en houdt je toestellen in de winter warm, waardoor de batterij langer meegaat.
In koude omgevingen kun je er ook een chemisch warmtekussen in stoppen, zo dicht bij je bovenlichaam.
Accessoires
Compressiezak
Veel slaapzakken worden geleverd in een compressiezak, en je kunt er ook los een kopen.
Neem er zeker een die waterdicht is. Zware regen die je hele rugzak doorweekt of een fles die openstaat: ik heb het allemaal meegemaakt. Kies er bij voorkeur een met compressiebanden, zodat je de zak zo klein mogelijk krijgt.
Bewaarzak
Dit is iets anders dan de compressiezak. Duurdere slaapzakken worden geleverd met een ruime bewaarzak. Die is groot en laat de stof ademen wanneer je de slaapzak niet gebruikt. Hou je je slaapzak tussen twee reizen lang samengedrukt, dan gaat dat ten koste van de isolatie.
Lakenzak
Een lakenzak heeft de vorm van een slaapzak maar heeft geen vulling. Ze zijn gemaakt van katoen, zijde of fleece, houden je slaapzak proper en geven je in koude omstandigheden wat extra warmte.
Slaap je in warme omstandigheden, dan kun je de slaapzak zelfs overslaan en gewoon in de lakenzak slapen. Handig wanneer je na een avontuur in de bergen terugkomt in een warme vallei.
Hopelijk helpt deze gids je om de juiste slaapzak te vinden. Hou wel in gedachten dat een allroundmodel niet bestaat. Wil je het hele jaar door goed slapen, dan heb je zowel een winter- als een zomermodel nodig.