Een sneeuwgrot als tent?
Tijdens winterse avonturen komt het onderwerp van het bouwen van een sneeuwhol of iglo wel eens ter sprake. In noodsituaties staan deze bekend als de laatste schuilplaats tegen de koude winternacht. Maar kan een sneeuwhol ook dienen als een alledaagse tent? Het korte antwoord is ja, op voorwaarde dat je minstens 1 tot 2 uur uittrekt om hem te bouwen.
Veilig op winteravontuur
Een sneeuwgrot is geen vervanging voor je rugzak. Op avontuur gaan in winterse omstandigheden kan gevaarlijk zijn en vereist een zorgvuldige planning en ervaring. Gebruik deze beschrijving niet als vervanging voor een hut of tent. Wij raden het gebruik van sneeuwholen af, tenzij je onder toezicht staat en toestemming hebt van ervaren gidsen. Hier vind je meer informatie over veiligheid tijdens winterse sneeuwavonturen.
De verschillende soorten sneeuwgrotten
In geval van nood hebben we drie situaties om uit te kiezen:
Helling met voldoende sneeuw – het hol (de grot)
Vlak gebied met voldoende sneeuw – de tunnel
Onvoldoende sneeuw – de heuvel (mound)
Als basiskamp
Hier geven we prioriteit aan comfort en ruimte om te "leven". Voor deze constructie is een voldoende sneeuwdiepte nodig en het bouwen kost meer energie. Het resultaat is echter een aangenaam verblijf. Het startpunt is een tunnel of een geul.
De iglo
Gebruik deze optie als je moet werken met ijs of harde sneeuw en graven geen optie is – of gewoon voor het plezier, want een iglo ziet er charmant uit. Deze vorm heeft de steilste leercurve.
Het comfort van een sneeuwgrot
Wanneer je aan een sneeuwhol denkt, zijn warmte en comfort niet de eerste dingen die in je opkomen. Toch is dit precies wat sneeuwholen bieden.
Sneeuw is een uitstekende isolator, waardoor je nacht erg rustig zal zijn. Een goed geconstrueerd sneeuwhol is minstens zo warm als een tent en kan zelfs té warm worden.
Hoe maken we ons sneeuwgrot comfortabel?
Warme lucht stijgt op en verwarmt de sneeuw aan het plafond, waardoor deze smelt en druppels vormt. Deze druppels kunnen je volledig doorweken. Dit is echter eenvoudig te voorkomen door een glad plafond te maken en een ventilatieopening te voorzien.
Onze ervaring leert dat slaap en voeding erg belangrijk zijn voor de kwaliteit van je ervaring. Om goed te slapen, wil je 's nachts niet van je matje glijden of een bobbel eronder moeten vermijden. Zorg ervoor dat je volledig horizontaal kunt liggen over je hele lichaamslengte. 
Een sneeuwhol kan het comfort van een tent snel overtreffen.
Om je comfortzone geleidelijk te vergroten, kun je beginnen met een halfopen sneeuwhol (bij goed weer), of een sneeuwhol dat is afgedekt met je pulk (slee) in plaats van met sneeuw. Het is niet aan te raden om als eerste ervaring direct met je hoofd twee meter onder de sneeuw te gaan liggen.
De koudste lucht is zwaar en zakt naar het laagste punt in je omgeving. Zorg er daarom voor dat je "bed" niet op het laagste punt ligt. Door een "koudeval" (cold trap) te creëren, geef je de koudste lucht een plek om te bezinken.
Dit is letterlijk een kuil bij de ingang van je schuilplaats. Luxe creëer je zelf. Je zult versteld staan van wat je kunt bereiken met doorzettingsvermogen en logisch denken. Het is bijvoorbeeld beter om wat extra ruimte te voorzien om te liggen; in het begin onderschat je gemakkelijk hoeveel ruimte je matje en slaapzak eigenlijk innemen. Hetzelfde geldt voor een vlakke ondergrond: het is beter om nauwkeurig te zijn dan onzorgvuldig.
De sterkte van sneeuw gedurende de dag (Deze informatie mag niet worden gebruikt voor Lawinerisico-beoordelingen of andere gevaren.)
Zowel natte als droge sneeuw worden harder naarmate het kouder wordt. Je werkt met sneeuw wanneer deze op zijn warmst en dus op zijn zwakst is. Naarmate de nacht vordert, wordt je constructie steeds sterker.
Persoonlijke ervaring
In onze zoektocht naar de limieten van sneeuwholen is het ons één keer gelukt om er een te laten instorten. Dit gebeurde bij een dak van slechts 5 tot 10 cm dik over een breedte van 1,2 meter. Bij die dikte weegt de sneeuw zo weinig dat je nauwelijks merkt dat er iets gebeurt, maar plotseling sta je buiten. De instorting vond plaats terwijl we het dak dunner maakten door sneeuw van het plafond weg te schrapen.
Met een minimale dakdikte van 20 cm en het gebruik van uitsluitend ronde vormen, kunnen we altijd met sneeuwschoenen op het dak staan. 's Ochtends, nadat we de nacht in een sneeuwhol hebben doorgebracht, vinden we het vaak een leuke uitdaging om op het dak te springen om de sterkte te testen – een mooie bevestiging van de duurzaamheid van de sneeuw.
Een sneeuwgrot bouwen
Een locatie kiezen
In een besneeuwd landschap ligt op sommige plaatsen meer sneeuw, terwijl er op andere plekken obstakels zijn of juist minder sneeuw ligt. Gebruik een sonde of een lange, dunne stok om de meest geschikte plek te bepalen. Hiermee kun je de sneeuwdiepte meten en rotsen, kleine boompjes of andere obstakels detecteren. Zo voorkom je dat je begint te graven op een plek waar onvoldoende ruimte is voor je constructie.
Graven
Het belangrijkste is om het zweten te reguleren; wissel daarom regelmatig af tussen graven en rusten. De ene persoon kan graven terwijl de andere rust. Op deze manier duurt het ongeveer twee uur om een schuilplaats voor twee personen te bouwen.
Probeer te werken door blokken te vormen die je vervolgens uit het sneeuwhol kunt gooien. De persoon die buiten rust, kan deze blokken opstapelen of simpelweg aan de kant schuiven.
Blokken snijden
Om een dak voor je tunnel te maken, je ingang te verkleinen of een structuur te bouwen, gebruiken we blokken sneeuw of ijs. Probeer een goede verhouding te vinden tussen dikte, breedte en lengte voor deze blokken. Ongeveer 10 cm × 40 cm × 60 cm is ideaal om ze gemakkelijk te kunnen hanteren. De mogelijkheden zijn uiteraard afhankelijk van het type sneeuw.
Ventilatieopening
Zorg allereerst voor een gladde afwerking, zodat er geen druppels ontstaan op onafgewerkte oppervlakken. Maak een gat naar buiten om de warme lucht aan de bovenkant te laten ontsnappen. Als je dit niet doet, word je gegarandeerd nat gedurende de nacht.
Bij dunne daklagen is een tak of wandelstok voldoende om het gat te maken. Is de hardheid of dikte van je dak een probleem? Dan kun je altijd een pot kokend water als "boor" gebruiken. Giet het kokende water op de plek waar je het gat wilt maken. Gemiddeld kan één liter kokend water ongeveer één meter sneeuw doordringen. Zorg er wel voor dat er niemand onder de schuilplaats zit en dat niemand aan het kokende water wordt blootgesteld.
Instortingen voorkomen
Houd je dak minstens 20 cm dik en gebruik ronde vormen voor de muren en het plafond. Na zonsondergang koelt de omgeving snel af, waardoor je sneeuwhol veiliger wordt. Volg daarom altijd zorgvuldig het principe van minimale dakdikte en een ronde constructie om het risico op instorting te voorkomen.
Daag jezelf uit in de wildernis van het hoge noorden: bouw je eigen sneeuwhol, ervaar de stilte van eindeloze sneeuwvelden en begin aan een onvergetelijk winteravontuur. Trek eropuit en laat het avontuur beginnen!